Brown: wat is ethisch?

Ik zag en hoorde Brown op tv. Hoe hij een dame eerst vriendelijk te woord stond, eindigend met “It was nice meeting you” en vervolgens in de auto sprak van een ramp en een bekrompen mens. Hij was even vergeten dat zijn microfoon nog aan stond.

Kan dat iedereen overkomen? Velen van ons. Je staat iemand vriendelijk te woord aan de telefoon om vervolgens, als de verbinding verbroken is, te verzuchten: wat een gezeik! Als de verbinding niet verbroken is (vroeger kon de hoorn wel een scheef liggen) ben je erbij.

Leermoment

Van zo’n situatie kun je leren. Want als je zo schandelijk door de mand valt, doe je blijkbaar iets verkeerd. Waar zit hem dat in? Je vindt het echt gezeik. Dat kan gebeuren. Daar ga je niet de fout in, dat gevoel is oprecht. Mag de ander dat dan niet weten? De fout zit niet in je verzuchting, maar in het moment daarvoor, als je iemand zo vriendelijk te woord staat, en niet laat merken dat je alles wat hij of zij uitkraamt gezeik vindt.

Discussie

Wat is ethisch? Open en eerlijk zijn, maar wel rekening houdend met elkaar. Elkaar niet kwetsen, tenzij dat noodzakelijk is om iets goeds te bewerkstelligen dat opweegt tegen de relatief kleine kwetsuur. Wil je opbouwend met iemand omgaan en vervelende gevoelens voorkomen, dan is het beter om al tijdens het telefoongesprek met de ander in discussie te gaan, zodat er meer begrip kan ontstaan voor elkaars standpunt. En dan is het opeens geen gezeik meer van die ander, maar gewoon een ander standpunt. Een standpunt waar je misschien nog iets van kunt opsteken.

People, Profit, Planet: waar blijven de dieren?

De vleeswijzer is uit. Slimme zet van Varkens in Nood. Sommige mensen denken dat goed gewoon goed is, en dat de wereld vanzelf beter wordt als iedereen dat nu maar consequent doet. Dat laatste blijf ik ook halsstarrig denken – of noem het geloven – maar wát goed is, is discutabel. Het grootste en onopgeloste probleem van de ethiek is dat belangen strijdig zijn.

Collectanten voor patiëntenfondsen staan met hun oren te klapperen als ik zuchtend zeg dat ik liever niets geef omdat ik geen kijk heb op de dierproeven die er met het geld gedaan worden. De bij voorbaat dierminnende BN’ers die ik voor de Dierenbescherming test op concreet diervriendelijk gedrag zijn soms opmerkelijk naïef. Oh, boerenyoghurt, dat is toch goed? Oh, mijn leren bank, eigenlijk nooit bij nagedacht! Ja maar, ik heb een hele goede visboer hoor, die zou het echt niet verkopen als het niet goed was!

Het is kiezen of delen met de vleeswijzer, zag ik op tv. Vanaf mijn bank gezien leek dierenwelzijn zo ongeveer omgekeerd evenredig aan milieu, en dat verbaasde me niks. Dierenwelzijn is niet goed voor het milieu en in die zin ook niet duurzaam, het nieuwe toverwoord. Niet in letterlijke zin: dat de aarde met alles erop en eraan langer voortbestaat als we lief zijn voor dieren. Het is bepaald onduurzaam, qua milieu, om je dieren lekker buiten rond te laten kakken, maar de meeste dieren vinden het heerlijk.

Het probleem met duurzaamheid is dat het verheven lijkt tot het enige goede. Dat is niet terecht. Maatschappelijk verantwoord ondernemen, nog zo’n toverterm, betekent letterlijk dat je je als onderneming verantwoord gedraagt ten opzichte van de maatschappij – die je breed moet zien. Het begrip wordt net als het Amerikaanse equivalent Corporate Social Responsibility gekoppeld aan de drie P’s: People, Profit, Planet. Maar waar blijven de dieren?

Soortbehoud kan nog wel meedoen met de planeet, maar dierenwelzijn? Het hoort logischerwijs in hetzelfde rijtje thuis als menselijk welzijn, maar leg dat maar eens uit aan de fietsbelfabrikant. De econoom Masurel heeft in een dolle bui voorgesteld er een vierde P aan toe te voegen, voor Pets, maar geeft zelf toe dat zijn voorstel wringt, want hij bedoelt veel meer dieren, en juist het welzijn van de niet-pets kan nog wel wat aandacht gebruiken. Kortom, in de mvo- en duurzaamheidscultus is nog wel wat te doen voor dierethici.

’s Morgens in de krant kan ik de vleeswijzer rustig bekijken. 1 Quorn, 2 tofu, 3 vegaburger, 4 Valess, 5 biologisch rundergehakt… Ha, daar pas begint het vlees, en dan zakken we langzaam het rood in. De schijnbaar strijdige belangen zijn verenigd in vegetarische alternatieven. En dat op een vleeswijzer! Daar kan de viswijzer nog wat van leren, want die bekommert zich totaal niet om vissenleed. Slimme jongens, daar bij Varkens in Nood.